Asgari ücret artışı sonrasında Torbalı’da açıklanan yeni tarım yevmiyeleri, yüksek enflasyon ve ağır çalışma koşulları karşısında tartışma yarattı. 150 TL’lik dayıbaşı kesintisi sonrası kadın işçiler için günlük 1000 TL, erkek işçiler için 1200 TL ücret belirlenirken Tarım Sen rakamları ‘sefalet’ ücreti olarak nitelendirdi.
ASGARİ ücretin 28 bin 75 TL açıklanmasının ardından tarım sektöründe de ücretler güncellenmeye başladı. İzmir’in kışlık sebze deposu olarak bilinen Torbalı’da tarım işçilerinin günlük yevmiyelerine zam yapıldı ancak açıklanan rakamlar, sendikalar tarafından yetersiz bulunarak eleştirildi. İşçi ve işveren temsilcileri ile dayıbaşlarının katılımıyla yapılan görüşmeler sonucunda yeni yevmiye ücretleri belirlendi. Yapılan açıklamaya göre kadın tarım işçilerinin günlük yevmiyesi 1150 TL, erkek tarım işçilerinin günlük yevmiyesi ise 1350 TL oldu. Belirlenen ücretlerin 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacağı bildirildi.Açıklamada, söz konusu yevmiyelerin 7 aya kadar geçerli olacağı, Temmuz ayında ise yeniden bir araya gelinerek o günkü ekonomik koşullara göre tekrar değerlendirileceği ifade edildi.Öte yandan alınan karar gereği dayıbaşları işçi başına en fazla 150 TL kesinti yapabileceği de duyuruldu.
ASGARİ ÜCRET İÇİN SADECE 2 GÜN İZİN
DAYIBAŞI kesintileri dikkate alındığında kadın tarım bir işçinin asgari ücret kazanabilmesi için ayda sadece 2 gün izin yapması gerekiyor. Erkek bir tarım işçisinin ise asgari ücreti 23 gün çalışarak kazanabilecek.
“TORBALI’DAKİ RAKAMLAR OLDUKÇA DÜŞÜK”
BELİRLENEN ücretleri Egedesonsöz’e değerlendiren Tarım Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, tarım işçilerinin özellikle mevsimlik ve yevmiyeli çalışma koşullarına dikkat çekerek, ücretlerin işçi, işveren ve aracı temsilcilerinin katıldığı toplantılarda belirlendiğini ve bu kararların çoğu zaman “önleyici tedbir” niteliği taşıdığını söyledi.Kocagöz, Antalya’da yevmiyelerin kısa süre önce 1800 TL olarak belirlendiğini hatırlatarak, bu rakamın Torbalı’daki ücretlerle kıyaslandığında ciddi bir fark yarattığını ifade etti. Antalya’daki kararın yıl sonuna kadar geçerli olduğuna dair bir sınırlama bulunmadığını belirten Kocagöz, Torbalı’da ise ücretlerin yalnızca yaklaşık 7 ay için belirlendiğine dikkat çekti.Torbalı’da açıklanan rakamların geçen yılın ortalamasının çok az üzerinde olduğunu vurgulayan Kocagöz, “Torbalı’daki ücretlere baktığımızda, rakamların aslında oldukça düşük olduğunu söylemek mümkün. Geçen yılın ortalamasının çok az üzerinde bir artıştan söz ediyoruz. Resmi enflasyon ve asgari ücret artışının ne ölçüde baz alındığından bağımsız olarak, asgari ücretin genel düzeyde bu kadar sınırlı arttığı için; esnek, güvencesiz ve sigortasız çalışan kesimlere de doğrudan yansıyor. Bu nedenle Torbalı’daki ücret rakamlarını bu çerçevede değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum” dedi.
“BU RAKAMLAR YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA”
BAKIRÇAY Havzası’nda geçen yıl ortalama yevmiyenin 1000 TL civarında olduğunu anımsatan Kocagöz, 2026 yılı için henüz net bir rakamın belirlenmediğini, çünkü bölgede tarımsal faaliyetlerin geçici olarak sona erdiğini ve asıl sezonun Şubat ayı gibi başlayacağını ifade etti. Açıklanan ücretlerin yoksulluk sınırının çok altında kaldığını vurgulayan Kocagöz, sigortasız çalışmanın da bu tabloya eklenmesi gerektiğini belirtti.Torbalı’da birkaç ay önce bir zam krizi yaşandığını hatırlatan Kocagöz, “Bu rakamlar yoksulluk sınırının çok altında. Bir de işin sigortasız çalışma boyutu var ki, bunu da hesaba katmak gerekiyor. Burada ücretleri belli bir sınırda tutma çabası olduğu açık. Nitekim Torbalı’da birkaç ay önce bir zam krizi yaşandı. Fakat görünen o ki, geçen yıl verilmesi gereken rakamlar bu yıl uygulanıyor. Bu da ciddi bir sorun” değerlendirmesinde bulundu.
“BU AÇIKÇA SEFALET ÜCRETİDİR”
TARIM işçilerinin örgütlü hareket etmesinin toprak sahipleri nezdinde bir tedirginlik yarattığını söyleyen Kocagöz şunları söyledi: Genel olarak patronlar nezdinde, işçilerin bir araya gelmesinden duyulan bir çekince var. Tarım işçilerinde yaygın bir örgütlülük ve ortak hareket kültürü henüz çok güçlü değil. Ancak Torbalı’da insanların hak talebinde bulunması ya da Akdeniz Bölgesi’nde grevlerle karşılık bulması, bu açıdan patronlar için caydırıcı ve “korkutucu” bir tablo oluşturuyor. Bu nedenle ücretleri belli bir sınırda tutma eğilimi ağır basıyor. Sonuç olarak bu rakamlar açıkça sefalet ücretleridir. Tarım işçiliği yaparak insanların insana yaraşır bir yaşam sürmesinin mümkün olmadığını bize çok net biçimde göstermektedir
