Her şiddetli yağmurdan sonra aynı cümleleri duyuyoruz:
“Doğal afet.”
“Olağanüstü yağış.”
“Kimse böyle bir şeyi öngöremezdi.”
Peki gerçekten öyle mi?
Bir avukat olarak şunu net söylemek gerekir:
Hukuk, yağmurun miktarıyla değil; öngörülebilir risklerle ve alınmayan önlemlerle ilgilenir.
Dere yatakları, açık kanallar, yetersiz altyapı, korumasız menfezler…
Bunların hiçbiri yeni değil.
Aynı bölgede daha önce taşkın yaşanmışsa, vatandaş defalarca şikâyette bulunmuşsa, uzman raporları altyapı yetersizliğini ortaya koymuşsa artık mesele “doğal afet” olmaktan çıkar. Bu noktada hukuk şunu sorar:
Bu ölüm önlenebilir miydi?
Eğer cevap “evet” ise, sorumluluk başlar.
Belediyeler, sadece yol yapmakla ya da çöp toplamakla yükümlü değildir. Altyapıyı kurmak, yağmur suyunu yönetmek, dere yataklarını güvenli hâle getirmek ve bilinen risklere karşı önlem almak da belediyeciliğin asli görevlerindendir. Bu görevler yerine getirilmediğinde ortaya çıkan zarar, hukuk dilinde hizmet kusuru olarak adlandırılır.
Bu durumda, yaşamını yitiren çocukların yakınları için idari yargıda tam yargı davası yolu açıktır. Belediyeden maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Çünkü burada tartışılan şey kader değil, ihmaldir.
Çocukların dereye düşerek hayatını kaybettiği bir ülkede, “çok yağmur yağdı” cümlesi hukuki bir gerekçe değil, idari bir savunmadır. Ve her savunma, yargı önünde sınanır.
Belki de artık şu soruyu daha yüksek sesle sormak gerekir:
Bir şehirde çocuklar yaşıyorsa, altyapı neden hâlâ ölüm sebebi?
Çünkü hukuk şunu çok iyi bilir:
Yağmur yağar. Ama ihmaller öldürür.
