4 Mart Dünya Obezite Günü kapsamında, Torbalı Devlet Hastanesi Diyetisyeni Sevgi Durmuş bir yazı kaleme aldı. Obezite ile mücadele, sağlıklı beslenme adımları ve merak edilen birçok detaya dair ufuk açıcı bu yazıyı okumak için yayınladık.
İŞTE o yazı; “Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’i, kadınlarda ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde %25, kadınlarda ise %30’un üstüne çıkması obeziteyi oluşturmaktadır.
Obezitenin oluşmasında başlıca risk faktörleri aşağıda sıralanmıştır: Aşırı ve yanlış beslenme alışkanlıkları, Yetersiz fiziksel aktivite, Yaş, Cinsiyet, Eğitim düzeyi, Sosyo-kültürel etmenler, Gelir durumu, Hormonal ve metabolik etmenler, Genetik etmenler, Psikolojik problemler, Sık aralıklarla çok düşük enerjili diyetler uygulama, Sigara ve alkol kullanma durumu, Kullanılan bazı ilaçlar (antidepresanlar vb.), Doğum sayısı ve doğumlar arası süre.
Obezitenin gelişmesinde dikkat edilmesi gereken faktörlerden biri de yaşamın ilk yıllarındaki beslenme şeklidir. Yapılan çalışmalarda 6 ay tek başına anne sütü verilmesinin, 6. aydan sonra emzirmenin sürdürülmesi ile birlikte güvenilir ve uygun kalite ve miktarda tamamlayıcı besinlere başlanılmasının ve en az 2 yıl emzirmenin devam ettirilmesinin kısa ve uzun dönemde obezite ve kronik hastalık riskini azaltabileceği belirtilmiştir.
Obezite oluşmadan korunma büyük önem taşımaktadır. Obeziteden korunma, çocukluk çağında başlamalıdır. Çocuk ve adolesan döneminde oluşan obezite, yetişkinlik dönemi obezitesi için zemin hazırlamaktadır.
Obezitenin çeşitli hastalıklarla ilişkisi bilinmekte olup bunlar aşağıda sıralanmıştır: İnsülin direnci – Hiperinsülinemi, Tip 2 Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı), Hipertansiyon (Yüksek tansiyon), Koroner arter hastalığı, Hiperlipidemi – Hipertrigliseridemi (Kan Yağlarının Yükselmesi), Metabolik sendrom, Safra kesesi hastalıkları, Bazı kanser türleri, Osteoartrit, Felç, Uyku apnesi, Karaciğer yağlanması, Astım, Solunum zorluğu, Gebelik komplikasyonları, Menstruasyon düzensizlikleri, Aşırı kıllanma, Ameliyat risklerinin artması, Ruhsal sorunlar, Deri enfeksiyonları, kasıklarda ve ayaklarda mantar enfeksiyonları, Kas-iskelet sistemi problemleri.
Obezite nasıl saptanır?
Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırması esas alınarak obeziteyi belirlemek için yaygın olarak Beden Kitle İndeksi (BKİ) kullanılmaktadır. BKİ, bireyin vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (m cinsinden) karesine (BKI=kg/m²) bölünmesiyle elde edilen bir değerdir. BKİ 30’un üzerinde çıkması obezite tanısı için yeterli olmaktadır.
Bel çevresi ölçümünün erkeklerde 94 cm, kadınlarda 80 cm ve üzerinde olması hastalık riski ile ilişkilidir.
Obezitenin tedavisi doktor ve diyetisyen eşliğinde yapılmalıdır. Diyetisyenler tarafından kişiye özel olarak oluşturulan dengeli ve sağlıklı beslenme planları uygulanarak yine kişiye uygun egzersizler yapılmalıdır. Diyetin yetersiz kaldığı bireylere ise ilaç tedavisi ve obezite cerrahisi planlanabilir.
Diyetisyen Sevgi DURMUŞ
