Kira ilişkilerinde en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri tahliye meselesidir. Özellikle kira bedellerinin yükselmesiyle birlikte ev sahipleri ile kiracılar arasındaki anlaşmazlıklar da arttı. Ancak tahliye konusunda hem kiracıların hem de ev sahiplerinin doğru bildiği bazı yanlışlar var.
En sık duyduğumuz cümlelerden biri: “Kira sözleşmesinin süresi bitti, kiracı artık çıkmak zorunda.”
Oysa konut ve çatılı işyeri kiralarında bu yaklaşım her zaman doğru değildir. Belirli süreli kira sözleşmesinin sona ermesi, tek başına kiraya verene kiracıyı tahliye etme hakkı vermez. Kiracının süresinde bildirimde bulunmaması hâlinde sözleşme kanundaki şartlarla uzar.
Peki ev sahibi kiracıyı nasıl tahliye edebilir?
Öncelikle hukuken geçerli bir tahliye sebebinin bulunması gerekir. Kira bedelinin ödenmemesi, geçerli bir tahliye taahhüdünün bulunması, kiraya verenin kendisi veya kanunda belirtilen yakınları için gerçek ve samimi bir konut ya da işyeri ihtiyacının ortaya çıkması, kiralananın yeniden inşa veya imar amacıyla esaslı şekilde kullanılmasının gerekli olması gibi durumlarda tahliye gündeme gelebilir.
Ancak burada çok önemli bir nokta var: Haklı sebebin bulunması kadar doğru usulün izlenmesi de önemlidir.
Örneğin kira borcunu ödemeyen bir kiracı açısından yalnızca “kirayı ödemedi” demek yeterli değildir. Hangi kira bedelinin ödenmediği, ihtarın nasıl yapıldığı ve yasal sürelerin nasıl işletildiği önem taşır.
Benzer şekilde tahliye taahhütnamesi bulunan bir kiraya verenin de belgenin gerçekten geçerli olup olmadığını, tahliye tarihini ve yasal sürelere uygun hareket edilip edilmediğini kontrol etmesi gerekir.
İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında ise “Ev benim, kendim oturacağım” demek tek başına yeterli değildir. İhtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması ve somut olayın şartlarıyla ortaya konulabilmesi gerekir.
Kiracılar açısından da önemli bir uyarı yapmak gerekir: Ev sahibinin sözlü olarak “Çık” demesi, her durumda hukuken geçerli bir tahliye süreci anlamına gelmez. Kiracı, kendisine gönderilen ihtar veya tahliye taleplerini görmezden gelmek yerine, özellikle süre içeren belgelerde hızlı hareket etmelidir.
Ev sahipleri açısından ise en büyük risk, haklı olduklarını düşünerek yanlış yöntemle tahliye sürecine başlamaktır. Yanlış tarih, eksik ihtar veya kaçırılan bir süre, haklı bir talebin dahi sonuçsuz kalmasına neden olabilir.
Bu nedenle tahliye sürecinde ilk yapılması gereken şey, “Kiracıyı nasıl çıkarırım?” sorusundan önce “Benim hukuken hangi tahliye sebebim var ve bu sebep için hangi süre ve usule uymam gerekiyor?” sorusunu cevaplamaktır.
Kiracının ise öncelikle kira sözleşmesini, kendisine gönderilen ihtarları ve varsa tahliye taahhütnamesini birlikte değerlendirmesi gerekir.
Çünkü kira hukukunda ayrıntılar sonucu belirler.
Tahliye yalnızca bir taşınmazın boşaltılması değildir; doğru hukuki sebep, doğru süre ve doğru usulün birlikte yürütülmesidir.
Bu nedenle hem ev sahiplerinin hem de kiracıların, hak kaybı yaşamamak için tahliye sürecini başlatmadan veya kendilerine yöneltilen bir tahliye talebine cevap vermeden önce hukuki durumlarını değerlendirmeleri büyük önem taşır.
