Torbalı’da, Yeniköy ile Özbey mahalleleri arasında ovaya hâkim bir tepede yer alan Metropolis Antik Kenti, Helenistik Dönem’den Bizans’a uzanan köklü geçmişiyle bölgenin en önemli kültürel mirasları arasında bulunuyor. Antik kentin simge yapılarından Metropolis Kalesi ise yaklaşık 2 bin 300 yıllık tarihiyle günümüze ulaşan önemli savunma yapılarından biri olma özelliğini taşıyor.
İLK yerleşimin Helenistik Dönem’de başladığı Metropolis, Roma ve Bizans dönemlerinde gelişerek önemli bir kent kimliği kazandı. Helenistik Dönem’de inşa edilen kale, Bizans döneminde Arap akınlarına karşı güçlendirilip genişletildi. Dikdörtgen planlı olarak inşa edilen yapı, burçlarla desteklenirken surlarında kesme taş ve moloz taş kullanıldı.
YAPILAN incelemelerde kale duvarlarında antik yapılardan getirilen mimari bloklar ile heykel parçalarının devşirme malzeme olarak kullanıldığı belirlendi. Kuzeydoğu köşesinde oluşturulan savunma sistemi ise Bizans dönemindeki tahkimat çalışmalarına ışık tutuyor.
KALE içinde tonozlu galeriler ve farklı dönemlere ait yapı kalıntıları bulunuyor, çevresinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda çok sayıda seramik, küp, bronz eser, sikke, cam ve günlük yaşama ait çeşitli buluntular gün yüzüne çıkarıldı. Elde edilen eserler, Metropolis’in Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerindeki sosyal ve ekonomik yaşamı hakkında önemli bilgiler sunuyor.
METROPOLİS’TEKİ bilimsel kazılar 1989 yılında Ana Tanrıça Kült Mağarası’nda başlatıldı. Uzun yıllar Prof. Dr. Recep Meriç başkanlığında yürütülen çalışmalar ile tiyatro, meclis binası, stoa, Roma konutları, hamam kompleksi ve kale çevresindeki çok sayıda yapı ortaya çıkarıldı.
KAZI ve restorasyon çalışmalarının sürdüğü Metropolis Antik Kenti ile tarihi kalesi, bugün de İzmir’in kültür turizmine katkı sağlayan en önemli tarihi destinasyonlar arasında yer almayı sürdürüyor.
